|
Partnerstwo W stronę polskiego modelu gospodarki społecznej budujemy nowy Liskówprzyjmuje, że osiągnięcia i doświadczenia historycznego Liskowa tworzą prototyp polskiego modelu gospodarki społecznej. Można go zdefiniować następująco:
W zaniedbanych społecznościach: /1/gospodarka społeczna jest instrumentem rozwoju lokalnego; /2/ rozwój lokalny tworzą powiązane ze sobą i wzajemnie się warunkujące procesy rozwoju gospodarczego, kulturalno-oświatowego i społecznego; /3/ rozwój następuje poprzez uruchamianie wśród członków społeczności relacji współpracy, solidarności i troski o dobro wspólne, przybierających zorganizowane formy, właściwe dla prowadzonych wspólnie działań oraz /4/ wykształcających model kolektywnego przywództwa.
Rdzeniem tego podejścia - i cechą decydującą o jego tożsamości jest tworzenie przedsiębiorstw społecznych zakorzenionych w społeczności lokalnej, tj. przedsiębiorstw włączonych w lokalne sieci społeczne i stanowiących element lokalnego potencjału społecznego. Stanowią one jednocześnie istotny czynnik sprzyjający rozwojowi kapitału społecznego społeczności lokalnej.
W ramach Partnerstwa Nowy Liskównawiązujemy do istoty tego podejścia, choć staramy się je zaaplikować w rzeczywistości polskich społeczności lokalnych początku XXI wieku. Obecnie powszechną tendencją jest inwestowanie w kapitał ludzki, ponieważ jego efekty jest łatwiej mierzyć. Jednak naszym zdaniem to inwestycje w kapitał społeczny dają większą gwarancję sukcesu i trwałości tworzonych przedsiębiorstw społecznych. Z jednej strony przedsiębiorstwa społeczne wykorzystują kapitał społeczny danej społeczności lokalnej, z drugiej oddają tej społeczności to, co same zdołają wypracować. W ten sposób przedsiębiorstwa społeczne mają szansę zakorzenić się w społeczności lokalnej.
Działania naszego Partnerstwa polegają na tworzeniu przedsiębiorstw społecznych w odmiennych kulturowo, społecznie i ekonomicznie środowiskach, przy równoczesnym prowadzeniu analizy tego procesu. Pozwoli to na zdobycie wiedzy i doświadczeń umożliwiających rozpoznanie i określenie warunków decydujących o sukcesie wdrożenia i rozwoju przedsiębiorstwa społecznego zakorzenionego w społeczności. Prowadzone analizy będą podstawą do opracowania jako głównego rezultatu wypracowanego przez Partnerstwo i przedkładanego do upowszechniania - kompleksowego zestawu propozycji regulacji organizacyjnych, instytucjonalnych i prawnych dotyczących przedsiębiorstwa społecznego, tworzonego przez społeczność lokalną i służącego jej rozwojowi. Rozwój społeczności lokalnej jest dla nas najistotniejszym i zarazem immanentnym składnikiem wypracowywanej przez nas w ramach Działania 2 formuły tworzenia i funkcjonowania przedsiębiorstw społecznych. Dlatego wśród proponowanych przez nas rezultatów proponujemy nie tylko innowacyjną metodę pracy ze społecznością lokalną na rzecz tworzenia przedsiębiorstw społecznych, ale również narzędzie do cyklicznej samorefleksji, które pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy i na ile przedsiębiorstwo społeczne zakorzeniło się w społeczności lokalnej. Na rezultat ostateczny składać się będą trzy podstawowe opracowania. Będą to:
1. propozycja prawnego zdefiniowania przedsiębiorstw społecznych, zasad ich tworzenia i działania, jak również propozycja uregulowań prawno-finansowych umożliwiających ich sprawne funkcjonowanie i rozwój;
2. propozycja partnerskiej metody organizacji, wdrażania i wspierania przedsiębiorstw społecznych
Strategia Interwencji Partnerskiej (SIP);
3. projekt sprawozdawczości społecznej i audytu społecznego przedsiębiorstw społecznych.
Podkreśla się, iż we współczesnym, globalizującym się świecie silna i aktywna (empowered) społeczność lokalna stanowi jedno z najlepszych zabezpieczeń przed ryzykiem biedy i wykluczenia. Społeczność zdolna do rozwoju dzięki swym instytucjom, współpracy i powiązaniom ze światemdaje swym członkom nie tylko pracę, ale także szanse na pełnię obywatelskiego uczestniczenia w życiu publicznym. Problem w tym, iż w Polsce wiele społeczności nie posiada tych własności, tworząc Polskę B zaniedbaną, biedną, opuszczoną. Rezultat wypracowywany przez Partnerstwo stanowi jedną z możliwych odpowiedzi na potrzeby społeczności lokalnych w tym znaczeniu, iż próbuje wskazać, co i w jaki sposób można wspólnie z nimi i dla nich zrobić, by uruchomić w nich procesy rozwojowe i jakie warunki muszą być spełnione, (tj., co musza zrobić inni), by działania podejmowane lokalnie miały szanse powodzenia.
- Pierwszy element rezultatu adresowany jest przede wszystkim do organów państwa odpowiedzialnych za politykę społeczną i regionalną. Przedstawione im propozycje rozwiązań prawnych dotyczących przedsiębiorstwa społecznego i jego instytucjonalno-finansowego otoczenia będą mogły być w części lub całości początkiem procesu legislacyjnego lub stanowić jako alternatywa - punkt odniesienia dla weryfikacji innych rozwiązań.
- Dwa pozostałe elementy rezultatu adresowane są do władz samorządowych i ich agend i/lub organizacji/agencji zainteresowanym rozwojem zaniedbanych lokalnych społeczności, a za ich pośrednictwem, do samych tych społeczności. Strategia Partnerska podpowieim, jakie partnerstwo powinno być zawiązane, jakie funkcje powinno ono spełniać i jak współpracować z lokalną społecznością, by uruchomić w niej procesy rozwojowe. Z kolei zestaw narzędzi i procedur do sprawozdawczości społecznej i audytu społecznego uzbroiczłonków partnerstw w instrumenty zapewniające im informację zwrotną, czy i na ile przedsiębiorstwo zakorzeniło się w społeczności lokalnej, jak również informacje niezbędne w świetle współczesnych standardów zarządzania gospodarką społeczną - dla zapewniania skuteczności (społecznej i ekonomicznej) podejmowanych działań. Zastosowanie tych elementów rezultatu oznacza dla organizacji i instytucji członków partnerstwa nabycie nowych wzorów kultury współpracy i współdziałania na rzecz rozwiązywania lokalnych problemów, a dla zainteresowanych społeczności nowe doświadczenia, miejsca pracy, a w dłuższej perspektywie - wyższą jakość życia.
Rezultat ma charakter w pełni nowatorski. Po pierwsze w sferze regulacji prawnych przyjmuje założenie wielości form prawnych przedsiębiorstw, co stanowi alternatywę wobec tendencji zamykania gospodarki społecznej w formule wąsko rozumianej spółdzielni socjalnej. Po drugie, wyrasta z przeświadczenia, iż instytucje gospodarki społecznej, by miały szanse przetrwać na rynku, muszą być osadzone i zakorzenione w sieciach społecznych - stąd idea Strategii Interwencji Partnerskiej. Wykracza to poza tendencje do redukowania gospodarki społecznej do tworzenia miejsc pracy dla osób bezrobotnych i trudnozatrudnialnych. Po trzecie wreszcie proponuje stosować sprawozdawczość i społeczny audyt w odniesieniu nie do jednej organizacji (przedsiębiorstwa), ale do sieci organizacji współpracujących na rzecz rozwoju lokalnego. Co istotne, w ramach proponowanych przez nas rozwiązań chcemy być otwarci na różne doświadczenia i rozwiązania w zakresie przedsiębiorczości społecznej, przede wszystkim w ramach IW Equal, ale nie tylko. Będziemy starać się uwzględnić w wypracowywanych propozycjach rozwiązań wszystkie te udane modele funkcjonowania przedsiębiorstw społecznych, które da się wpisać w proponowaną przez nas partnerską metodę budowania kapitału społecznego na poziomie lokalnym. |
