|
Strona 1 z 2 ANIMACJA LOKALNA NA OBSZARACH WIEJSKICH
Izabela Rybka
Poniższy artykuł jest opisem pracy animatorów lokalnych, która została uznana za dobrą praktykę wspierającą rozwój ekonomii społecznej. Forma prezentacji koncepcji animacji lokalnej oraz sposobu jej realizacji ma zachęcić Państwa do podejmowania podobnych przedsięwzięć w Waszym środowisku lokalnym.
Założenia dotyczące roli animacji społeczności lokalnej w rozwijaniu przedsiębiorczości społecznej
W projekcie „W stronę polskiego modelu gospodarki społecznej – budujemy nowy Lisków” z dużym powodzeniem realizujemy model animacji lokalnej, która stanowi działanie komplementarne do zakładania przedsiębiorstw społecznych przez trójsektorowe partnerstwa lokalne. Satysfakcja ze zmian, które dokonały się na wsiach, gdzie pracują animatorzy lokalni, jest nie tylko subiektywnym odczuciem zespołu realizującego ten projekt, ale znajduje potwierdzenie w opiniach osób trzecich, a przede wszystkich samych mieszkańców tych wsi.
Logika całego projektu liskowskiego opiera się na przekonaniu znajdującym uzasadnienie w wynikach wielu badań socjologicznych, które mówi, że rozwój gospodarki społecznej wymaga nie tylko inwestycji w kapitał ludzki, ale również uruchomienia potencjału społeczności i budowania kapitału społecznego. Nie wystarczy stworzyć nowe miejsca pracy dla osób długotrwale bezrobotnych i wykluczonych społecznie oraz przygotować ich do podjęcia nowych ról społecznych poprzez udział w szkoleniach, zajęciach reintegracyjnych, indywidualnych konsultacjach i poradach, etc. Powstanie przedsiębiorstw społecznych jest celem krótkoterminowym, natomiast cel strategiczny to ożywienie i rozwój środowiska lokalnego - zarówno w wymiarze społecznym, jak i gospodarczym. Uzupełnienie działań zmierzających do rozwoju gospodarki społecznej o działania na rzecz budowania wspólnoty mieszkańców wsi wynika z założenia, że jedynie te przedsiębiorstwa społeczne, które są zakorzenione w aktywnych społecznościach, stają się narzędziem zmiany oraz kompleksowego i stabilnego rozwoju danej społeczności lokalnej.
Cele i zadania, jakie postawiliśmy przed animatorami lokalnymi
Praca animatorów jest ukierunkowana na podnoszenie potencjału społeczności, w szczególności jej kapitału społecznego poprzez: (1) rozwijanie zdolności mieszkańców wsi do organizowania się i budowania relacji opartych na bezpośrednich kontaktach, wspólnych celach i wartościach oraz na wzajemnym zaufaniu, (2) uruchomienie i stymulowanie procesu integrowania działań różnych lokalnych podmiotów, czyli tworzenie sieci współpracy.
Praca animatorów społecznych polega na mobilizowaniu mieszkańców wsi zaniedbanych pod względem cywilizacyjnym i gospodarczym do podjęcia i prowadzenia działalności społecznej. Ich zadaniem jest niedyrektywne pomaganie w tworzeniu grup lokalnych lub asystowaniu i wspieraniu już istniejących. Charakter przedsięwzięć inspirowanych przez animatorów zależy od specyficznych własności danej społeczności; mogą to być inicjatywy kulturalno-edukacyjne, które służą kultywowaniu tradycji i kultury regionu, ale także realizowanie nowych pomysłów i pozyskiwanie środków finansowych służących rozwojowi społeczno-gospodarczemu wsi.
Rekrutacja, zatrudnienie i przygotowanie animatorów do pracy ze społecznością lokalną
Rekrutacja animatorów lokalnych odbyła się w trybie konkursowym. Od kandydatów wymagaliśmy dobrego przygotowania merytorycznego, czyli wykształcenia wyższego, w szczególności studiów na kierunku uprawniającym do wykonywania zawodu pracownika socjalnego: praca socjalna, pedagogika, politologia, psychologia, socjologia lub nauki o rodzinie, jako że rodzaj pracy wykonywanej przez animatora odpowiada roli zawodowej pracownika socjalnego, który pracuje ze społecznością lokalną. Ponadto kandydat na animatora musiał posiadać odpowiednie predyspozycje osobowościowe, w tym zdolności organizacyjne, komunikatywność, kreatywność oraz doświadczenia w pracy ze społecznością lokalną. Dodatkowo – ze względu na możliwość uczestniczenia w szkoleniu za granicą – wymagaliśmy znajomości języka angielskiego.
W ramach projektu zatrudniliśmy czterech animatorów lokalnych: Weronikę Pylak we wsi Krężnica Jara (powiat lubelski ziemski), Rozalię Zając we wsi Korytków (powiat biłgorajski), Dominika Skrzypkowskiego we wsi Kamionka (powiat nidzicki) i Marka Śliwińskiego we wsiach Golubie i Prostki (powiat ełcki). Są to osoby wywodzące się spoza danego środowiska lokalnego - z wyjątkiem Weroniki Pylak, która wcześniej pracowała w stowarzyszeniu Emaus, gdzie nota bene powstało jedno z siedmiu przedsiębiorstw społecznych. Dzięki temu, że animatorzy nie są członkami danej społeczności i patrzą na nią świeżym okiem, to mają większą szansę na obiektywną ocenę wszelkich jej zasobów oraz zidentyfikowanie problemów, które pozostawały dotąd niezauważone.
Należy podkreślić, że animatorzy jako osoby wolne od ukształtowanych przez lata opinii i stereotypów na temat poszczególnych członków danej społeczności, mogą dostrzec potencjał w osobach, które nie miały dotąd szansy, aby pokazać pełnię swoich możliwości. Uznaliśmy bowiem, że zadaniem animatora jest rozpoznanie w społeczności osoby lub osób oraz przygotowanie ich do dalszej samodzielnej pracy w charakterze lidera. Animator lokalny z założenia ma być osobą, które nie jest uwikłana w lokalne układy, nie jest członkiem żadnej z grupy interesów, nie pretenduje do roli lidera tej społeczności; nie mając żadnych partykularnych interesów pracuje na rzecz dobra wspólnego społeczności lokalnej. Animatorzy włączyli się w życie wsi na 18 miesięcy (z wyjątkiem jednej wsi, gdzie animatorka pracowała 12 miesięcy).
Animatorzy pracują na podstawie umowy zlecenia i za swoją pracę otrzymują wynagrodzenie od administratora projektu, który jest ich bezpośrednim i jedynym przełożonym. Zobowiązali się do pracy przez 12 miesięcy, a po upływie tego okresu trzech z czterech animatorów zdecydowało się przedłużyć umowę na dalszych sześć miesięcy. Animatorzy systematycznie przesyłają sprawozdania ze swojej działalności do administratora projektu. Jednocześnie na stronie www.liskow.org.pl publikują bieżące informacje o kolejnych przedsięwzięciach realizowanych wspólnie z mieszkańcami wsi.
Zapleczem instytucjonalnym dla animatorów lokalnych jest infrastruktura jednego z członków Partnerstwa Lokalnego, które zapewnia im dostęp do komputera, telefonu, faxu, kserokopiarki, etc. W ten sposób chcieliśmy dodatkowo powiązać pracę na rzecz rozwoju społecznego z działaniami ukierunkowanymi na rozwój gospodarki społecznej. Ponadto animatorzy mogą nabywać podstawowe materiały biurowe lub pokrywać koszty działań promocyjnych (np. przygotowanie ulotek, plakatów zapraszających na organizowane przez nich spotkania) z budżetu administratora projektu (rozliczenie w oparciu o fakturę).
Przed rozpoczęciem pracy animatorzy odbyli specjalistyczny dwutygodniowy staż w Wielkiej Brytanii, gdzie uczyli się metod środowiskowej pracy socjalnej: community development i community capacity building, wizytowali ośrodki wspierające rozwój społeczności lokalnej oraz przedsiębiorstwa społeczne. Program szkolenia został przygotowany specjalnie na potrzeby projektu, stosownie do indywidualnych potrzeb edukacyjnych animatorów oraz wyzwań, jakie czekają na nich w środowisku wiejskim. Jednocześnie, od samego początku trwania projektu, animatorzy uczestniczą w cyklicznych warsztatach z komunikacji interpersonalnej oraz warsztatach animacji lokalnej organizowanych specjalnie i tylko dla nich przez Instytut Spraw Publicznych. Poza tym pozostają w stałym kontakcie z ekspertem ISP, który pełni rolę superwizora wspierającego i monitorującego ich pracę.
«« start « poprz. 1 2 nast. » koniec »»
|
